۷ حقیقت شگفتانگیز درباره بازی کتان که نمیدانستید
بازی کتان تنها یک بازی رومیزی نیست؛ یک پدیده فرهنگی است. از زمان انتشار در سال ۱۹۹۵، بیش از ۳۲ میلیون نسخه به ۴۰ زبان مختلف فروخته شده و هنوز هم طرفداران جدیدی پیدا میکند. اما پشت این شهرت، داستانها و نکات جالبی وجود دارد که شاید ندانید.
۱. متولد یک کارگاه دندانسازی
طراح کتان، کلاوس تویبر، در اصل یک دندانساز آلمانی بود. او در اوقات فراغت و حتی گاهی در مطبش، بازیهایی را طراحی میکرد تا از فشار کار دندانپزشکی کم کند. کتان اولین بار به صورت یک بازی خانگی با قطعات مقوایی ساده در سال ۱۹۹۳ خلق شد و دو سال بعد توسط انتشارات @ko به بازار آمد. تیبر بعد از موفقیت عظیم کتان، حرفه دندانپزشکی را رها کرد و به طور کامل به طراحی بازی پرداخت.
۲. چهار جایزه بزرگ معتبر
کتان در سال ۱۹۹۵ جایزه Spiel des Jahres (بازی سال آلمان) را برد که معتبرترین جایزه در صنعت بازیهای رومیزی است. اما این همه ماجرا نیست. همچنین برنده جایزه Deutscher Spiele Preis (جایزه مردمی آلمان) در همان سال، و جایزه Origins Award برای بهترین بازی رومیزی سال در آمریکا شد. در سال ۲۰۱۶ نیز به تالار مشاهیر بازیهای رومیزی (Origins Hall of Fame) راه یافت. با وجود اینکه رتبه فعلی آن در بردگیم گیک ۶۲۰ است، این عدد به دلیل رقابت شدید هزاران بازی جدید است، اما در میان بازیهای خانوادگی همیشه جزو ۱۰ تای اول بوده.
۳. دزد (ربات) کتان از کجا آمد؟
در نسخههای اولیه آزمایشی کتان، خبری از تاس و دزد نبود. بازی خیلی آرام و بدون تنش پیش میرفت. تیبر متوجه شد که بازیکنان خیلی زود حوصلهشان سر میرود. به همین دلیل مکانیزم «دزد» را اضافه کرد تا هر زمان عدد ۷ افتاد، کسی که تاس میاندازد بتواند یک بازیکن را اذیت کند و تولید یک زمین خاص را مسدود نماید. این تغییر ساده، بازی را از یک رقابت اقتصادی خشک به یک ماجراجویی پر از فرازونشیب تبدیل کرد.
۴. اولین بازی رومیزی که به المپیک راه یافت؟
شاید باور نکنید اما در سال ۲۰۱۷، مسابقات قهرمانی کتان در شهر پکن و در حاشیه بازیهای آسیایی داخل سالن برگزار شد. این اولین باری بود که یک بازی رومیزی مدرن (غیر از شطرنج و تختهنرد) در یک رویداد چندورزشی رسمی حضور پیدا میکند. هرچند کتان هنوز جزو بازیهای المپیک نیست، اما همین رویداد نشاندهنده جایگاه ویژه آن در فرهنگ جهانی است.
۵. الهامبخش یک ژانر کامل
کتان را به جرات میتوان پدر بازیهای سبک «توسعهی سرزمین با تاس و مذاکره» دانست. بسیاری از بازیهای محبوب مانند Stone Age، Scythe، Terraforming Mars و حتی بازی ویدیویی Civilization تا حدی از کتان الهام گرفتهاند. همچنین گسترشهای (expansion) متعددی برای کتان منتشر شده: «کاشفان و دزدان دریایی»، «شهرها و شوالیهها» و «بازرگانان و بربرها» که هر کدام مکانیزمهای جدیدی به بازی اضافه میکنند.
۶. نسخه ویژه برای فضانوردان!
در سال ۲۰۰۸، ناسا یک نسخه مخصوص از کتان را برای ایستگاه فضایی بینالمللی ساخت. قطعات آن مغناطیسی بودند تا در بیوزنی جا نزنند. فضانوردان آمریکایی و روسی چند بار این بازی را در مدار زمین انجام دادهاند. ظاهراً اختلاف بر سر تجارت پشم و سنگ در فضا هم جذابیت خودش را دارد.
۷. رکورد بزرگترین صفحه بازی
در سال ۲۰۱۶، گروهی از طرفداران در آلمان یک صفحه بازی کتان به مساحت ۵۰ متر مربع ساختند. هر ششضلعی آن حدود یک متر عرض داشت و مهرهها به اندازه یک توپ فوتبال بودند. بیش از ۱۰۰ نفر همزمان در قالب تیمهای ۴ نفره بازی کردند و توانستند رکورد گینس را بشکنند.
کتان فقط یک بازی نیست؛ یک تجربه اجتماعی است که نسلها را پای یک میز جمع کرده. اگر تا حالا آن را امتحان نکردهاید، همین آخر هفته یک نسخه تهیه کنید و ببینید چرا میلیونها نفر عاشقش شدهاند.
